FANDOM


Postać
Zygmunt I Stary

Zygmunt I Stary.jpg
Dane
Imię i nazwisko Zygmunt I Stary
Data i miejsce urodzenia 1 stycznia 1467
Kozienice
Data i miejsce śmierci 1 kwietnia 1548
Kraków
Dynastia Jagiellonowie
Tytuły Król Polski, Wielki Książę litewski
Rodzice Kazimierz IV Jagiellończyk
Elżbieta Rakuszanka
Potomstwo Jan
Regina Szafraniec
Katarzyna
Jadwiga Jagiellonka
Anna Jagiellonka
Izabella Jagiellonka
Zygmunt II August
Zofia Jagiellonka
Anna Jagiellonka
Katarzyna Jagiellonka
Olbracht Jagiellończyk
Urzędy piastowane
Urząd
Urząd Król Polski
Okres panowania od 24 stycznia 1507 do 1 kwietnia 1548
Poprzednik Aleksander Jagiellończyk
Następca Zygmunt II August
Urząd
Urząd Wielki Książę litewski
Okres panowania od 20 października 1506 do 1 kwietnia 1548
Poprzednik Aleksander Jagiellończyk
Następca Zygmunt II August
Urząd

Zygmunt I Stary (ur. 1 stycznia 1467 w Kozienicach, zm. 1 kwietnia 1548 w Krakowie) − król Polski i Wielki Książę litewski. Syn Kazimierza IV Jagiellończyka i Elżbiety Rakuszanki. Jego panowanie rozpoczęło okres złotego wieku Polski.

Biografia Edytuj

Zygmunt urodził się jako jedno z czternastu dzieci Kazimierza Jagiellończyka i Elżbiety Rakuszanki. W dzieciństwie pobierał nauki od wielu nauczycieli, m.in. od Jana Długosza. Dzięki tak wczesnej edukacji, Zygmunt opanował język łaciński i niemiecki, poznał literaturę, prawo i historię. Kronikarze opisywali młodego Zygmunta jako gorliwego chrześcijanina i prawego człowieka, który był jednym z najsprawiedliwszych i najbardziej słownych ludzi na świecie.

Gdy osiągnął wiek dorosły, tj. w 1499 roku, otrzymał wtedy pod panowanie księstwo głogowskie, a dwa lata później od brata otrzymał jeszcze księstwo opawskie. W 1504 roku został mianowany na namiestnika Śląska i Łużyc, gdzie zdobył doświadczenie polityczne i administracyjne. Rozwinął tam handel, zreformował system monetarny i zapewnił bezpieczeństwo na tamtejszych drogach.

Po śmierci jego brata, Aleksandra Jagiellończyka, Zygmunt został wybrany na króla Polski. Już rok po objęciu tronu prowadził roczną wojnę z Moskwą, która prowadziła ekspansję w kierunku Litwy. Konflikt ten powrócił w 1512 roku, a dwa lata później Zygmunt zwyciężył w bitwie pod Orszą. Niestety w tym samym roku w kolejnej bitwie utracił Smoleńsk. Wojna ta zakończyła się w 1522 roku. Zygmunt musiał też bronić królestwa polskiego, gdyż roku 1510 i 1531 było ono atakowane przez hospodarów mołdawskich. W 1512 roku na ziemie polsko-litewskie wyruszyli Tatarzy pod wodzą chana Mendli Gireja, kiedy to doszło do bitwy pod Wiśniowcem, która zakończyła się porażką najeźdźców.

Zygmunt prowadził także aktywną politykę dynastyczną, walczył o utrzymanie panowania Jagiellonów na Czechach i Węgrzech. Rywalizował wtedy m.in. z potężnym rodem Habsburgów, którzy podpisali sojusz z moskiewskim księciem Wasylem III czy też Zakonem Krzyżackim. Zygmunt musiał rozbić sojusz habsbursko-moskiewski, więc spróbował porozumieć się z cesarzem Maksymilianem Habsburgiem podczas zjazdu we Wiedniu w roku 1515. W zamian za układ dynastyczny cesarz obiecał zaprzestać wspierania antypolskiego sojuszu z Krzyżakami i zrezygnować z współdziałania z Moskwą. Rywalizację dynastyczną ostatecznie przegrał, kiedy to w roku 1526 w bitwie pod Mohaczem zginął Ludwik Jagiellończyk, a jego następcą na czeskim tronie został Ferdynand Habsburg. Utracono także koronę węgierską.

Zygmunt w latach 1519-1521 prowadził ostatnią wojnę pomiędzy Polską a zakonem krzyżackim; wielki mistrz Albrecht Hohenzollern podjął decyzję o sekularyzację państwa zakonnego i przeszedł na luteranizm. Utracił tym samym wsparcie cesarstwa oraz papiestwa. Zygmunt w tej wojnie zwyciężył i zmusił ostatniego wielkiego mistrza tegoż zakonu, Albrechta Hohenzollerna do złożenia hołdu lennego Polsce w 1525 roku. W latach 1526-1529 Zygmunt przyłączył Mazowsze do Korony Królestwa Polskiego, a w 1533 roku podpisał traktat pokojowy z Turcją, tym samym zapewniając spokój na południowych granicach swojego państwa.

Jego polityka wewnętrzna oparta była o magnaterię, a bogacącej i edukującej się szlachty średniej i drobnej nie doceniał. Przyczyniło się to do konfliktu dworu z rodzącym się obozem egzekucji praw i dóbr. By ułożyć lepsze relacje między sobą a szlachtą, w 1518 roku przyznał jej pełną jurysdykcję nad chłopami. Nie wyraził jednak zgody na reformy, które miały doprowadzić do przewagi szlachty nad senatem i królem, co ostatecznie doprowadziło do pierwszego rokoszu w historii Polski, który jednak nie doprowadził do obalenia Zygmunta. W latach 1526 Zygmunt dokonał reformy finansów, wprowadził nową monetę, florena polskiego, którego powszechnie nazywano złotym. W 1526 roku stłumił bunt mieszczan w Gdańsku, a trzy lata później prowadził elekcję swojego syna Zygmunta II Augusta na króla. Do jego koronacji doszło w następnym roku, a szlachta potraktowała to jako zamach na swoje prawa i przywileje, więc w następnych latach próbowali wcielić do prawa zasadę niemożności koronowania drugiego króla, gdy jego poprzednik nadal żyje. W 1543 roku Zygmunt oddał synowi całkowitą władzę nad Litwą, a pięć lat później zmarł.

Terytorium Edytuj

Terytorium Zygmunta w roku 1526

Źródła Edytuj

  • Poczet królów i książąt polskich wydawnictwa Park.

Władcy Polski

Pierwsi Piastowie Mieszko IBolesław I ChrobryMieszko II LambertBezprymOttoDytrykBolesław ZapomnianyKazimierz I OdnowicielBolesław II SzczodryWładysław I HermanZbigniewBolesław III Krzywousty
Rozbicie dzielnicowe Władysław II WygnaniecBolesław IV KędzierzawyMieszko III StaryKazimierz II SprawiedliwyMieszko III StaryKazimierz II SprawiedliwyLeszek BiałyMieszko III StaryWładysław III LaskonogiLeszek BiałyMieszko I PlątonogiLeszek Biały
Piastowie Przemysł II
Przemyślidzi Wacław IIWacław III
Piastowie Władysław I ŁokietekKazimierz III Wielki
Andegawenowie Ludwik WęgierskiJadwiga Andegaweńska
Jagiellonowie Władysław II JagiełłoWładysław III WarneńczykKazimierz IV JagiellończykJan I OlbrachtAleksander JagiellończykZygmunt I StaryZygmunt II August
Królowie elekcyjni Henryk WalezyAnna JagiellonkaStefan BatoryZygmunt III WazaWładysław IV WazaJan II Kazimierz WazaMichał Korybut WiśniowieckiJan III SobieskiAugust II MocnyStanisław LeszczyńskiAugust IIIStanisław August Poniatowski
Księstwo Warszawskie Fryderyk August I
Królestwo Kongresowe Aleksander I RomanowMikołaj I Romanow

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki