Fandom

HistorioPedia

Wielka Karta Swobód

1258stron na
tej wiki
Dodaj nową stronę
Dyskusja0 Udostępnij
Magna Carta (British Library Cotton MS Augustus II.106).jpg

Skan jednej z zachowanych stron

Wielka Karta Swobód (łac. Magna Charta Libertatum) – dokument wydany przez Jana bez Ziemi w 1215 roku, w którym król nadał przywileje poddanym, zaniepokojonym samowolą królewską.

Tło historyczne Edytuj

W 1214 roku Jan bez Ziemi poniósł druzgocącą klęskę w bitwie pod Bouvines. Konsekwencje tej porażki były dla Anglii opłakane - zwycięscy Francuzi zajęli niemal wszystkie posiadłości angielskie we Francji. Co więcej, skarb królewski świecił pustkami nie tylko z powodu porażek Jana bez Ziemi, ale przede wszystkim z powodu kosztownych krucjat jego poprzednika - równie walecznego co rozrzutnego Ryszarda Lwie Serce.

W tej sytuacji Jan bez Ziemi, aby poprawić finanse swego kraju, nałożył na mieszkańców Anglii podatek - pogłówne. Wywołało to ogromny sprzeciw całego społeczeństwa, a zwłaszcza baronów i król stanął w obliczu groźby wielkiego buntu. Aby złagodzić sytuację, Jan bez Ziemi zawarł ugodę z baronami, na mocy której wydał Wielką Kartę Swobód.

Treść Edytuj

Karta zawierała 63 artykuły, które zawierały zakaz nakładania podatków (tarczowego) bez zgody Rady Królestwa (artykuł 12), prawo do osądy przez równych sobie (artykuł 21), zakaz aresztowania bez wyroku sądowego (artykuł 39) oraz prawo do oporu przeciw królowi łamiącemu przyrzeczone swobody (artykuł 61).

Skutki Edytuj

Jan bez Ziemi według relacji wpadł w szał gdy kazano mu podpisać Wielką Kartę Swobód, ale chcąc, nie chcąc (bardziej "nie chcąc") musiał ją przyjąć.

Wielka Karta Swobód jest najstarszym aktem uważanym za część "konstytucji brytyjskiej".[1] Odegrała ona wielką rolę w czasie rewolucji angielskiej, była też jednym w pierwszych aktów prawnych w których spisano prawa podmiotowe i na gruncie których wyrosły później prawa człowieka.

Przypisy Edytuj

  1. Zjednoczone Królestwo nie ma jednolitej konstytucji - jej rolę pełni zbiór aktów prawnych wydanych na przestrzeni dziejów takich jak Petycja o Prawo, Habeas Corpus Act, Act of Settlement i właśnie Wielka Krata Swobód.

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej w Fandom

Losowa wiki