FANDOM


Arte romana, testa di talete di mileto, II sec..JPG

Głowa Talesa

Illustrerad Verldshistoria band I Ill 107.jpg

Rycina z książki z 1875 r.

Tales z Miletu − jeden z "mędrców" żyjący na przełomie VII i VI w p.n.e. za czasów Solona, ateńskiego męża stanu oraz Krezusa, ostatniego króla Lidii. Był uważany przez greków za protoplastę filozofii i prawdopodobnie twórce pierwszej teorii naukowej w Europie.

Osoba Edytuj

Żył zapewne w latach 624 do 547. Był wybitnym przedstawicielem ówczesnych umiejętności i mądrości życiowej; sądząc z wiadomości (skąpych i niepewnych), był to w jednej osobie polityk, podobnie jak Solon należący do siedmiu mędrców greckich, ponadto inżynier, matematyk, astronom, kupiec, a także podróżnik, który zarówno towary, jak i umiejętności przewoził z obcych stron. Za pierwszego filozofa został uznany przez Arystotelesa. Wcześniej Platon w "Teajtecie" widział w nim filozofa, który tak bardzo zajmuje się badaniami, że popada z niebezpieczne dla siebie roztargnienie.

Diogenes Laertios w swoim "Żywoty i Poglądy Słynnych Filozofów" wspomina o liście Anaksymenesa do Pitagorasa, gdzie opisuje nieszczęśliwy wypadek Talesa. Ponoć słynny filozof miał w zwyczaju wychodzić nocą z swoją służącą na świeże powietrze, aby obserwować gwiazdy. Zapatrzony w niebo zapomniał, gdzie się znajduje, i wpadł do studni, nad której krawędzi nieopatrznie staną. Tak Milezyjczycy stracili swojego astronoma.

Umiejętności Edytuj

Tales potrafił mierzyć wysokość piramid i odległość okrętów na morzu. Przepowiedział zaćmienie słońca na 28 maja 585 r. p.n.e. Jednakże obliczenia jego były czysto technicznie z brakiem naukowego wyjaśnienia; nie znał przyczyn zjawisk oraz nie potrafił poprawnie uzasadnić wykorzystanych wzorów. W taki sposób postępowali Egipcjanie z pomiarami i Babilończycy z przepowiedniami astronomicznymi; od nich mógł Tales przywieź swe umiejętności.

Prowadził różnorodne działania matematyczne - jego twierdzenie brzmi: jeżeli ramiona kąta przecięte są prostymi równoległymi, to odpowiednie odcinki wyznaczone przez te proste na jednym ramieniu kąta są proporcjonalne do odpowiednich odcinków wyznaczonych przez te proste na drugim ramieniu kąta. Wprowadził podstawy geometrii np. definiując średnicę jako odcinek, który dzieli koło, a trójkąt równoramienny to taki w którym dwa kąty przy podstawie są równe.

Poglądy: Edytuj

1. Z mitologii do nauki Edytuj

"Wszystko jest z wody, z wody powstało i z wody się składa" - tak brzmiała teoria pierwszego filozofa. Woda stała się dla Talesa początkiem przyrody poprzez własne obserwacje: wszystko co żywe, żyje wilgocią, martwe wysycha, zarodki wszystkiego są mokre, a pokarm soczysty. Poglądy jego jednak nie były nowe. Arystoteles wspominał, że dawniejsi ludzie, żyjący dawno przed jego pokoleniem, tak samo zapatrywali się na przyrodę. Według nich Okeanos i Tetyda byli rodzicami tego, co powstało. A jednak różnica przejawia się w postaci paradygmatu, gdyż Tales wspomina o wodzie - realnym przedmiocie - oni zaś przywołują fantastyczne postacie.

Zagadnieniem Talesa było pochodzenie świata, ale nie pytał już, kto świat stworzył, lecz jaki świat był od początku. Przypuszczał, że koniec końców po wszystkich przemianach świata powróci do tej pierwszej postaci, z której wyszedł.

2. Pierwsze zagadnienie filozoficzne Edytuj

Przedmiotem dociekań Talesa i jego bezpośrednich następców była przyroda. Naczelne pytania, które stawiał, dotyczyły początków przyrody i pierwotnego rodzaju ciał, z których rozwijała się owa przyroda.

Tales uważał, że każde ciało posiada życie - "wszystko jest ożywione, jak to widać w bursztynie i magnesie". Nie rozdzielał materii od siły, życia, duszy, co było tak charakterystyczne dla ówczesnych filozofów, że nazywano ich "hilozoistami" (od gr. hýle - materia, zóein - życie), czyli tymi, co życie mieli za nieodłączne od materii.

Ciekawostki Edytuj

- Według wcześniej wspomnianego listu Anaksymenesa do Pitagorasa w dziele Diogenesa Laertiosa, Tales miał być synem niejakiego Egzamiasza.

ŹródłaEdytuj

  • Słownik myśli filozoficznej, ParkEdukacja 2008, praca zbiorowa
  • Władysław Tatarkiewicz: Historia Filozofii: Tom Pierwszy. Warszawa 1990: Państwowe Wydawnictwo Naukowe
  • Diogenes Laertios: Żywoty i poglądy słynnych filozofów. 1988: Państwowe Wydawnictwo Naukowe

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki