FANDOM


Armeni in Transilvania (1850)

Ormianie w Siedmiogrodzie w 1850 r - Autor: Olahus

Szamosujvari templom

Ormiańsko-katolicka katedra w Szamosújvár-Gherla w Siedmiogrodzie - Foto: User:Tosan

Lista sławnych obywateli rumuńskich pochodzenia ormiańskiego:


Politycy i wojskowiEdytuj

Vasile G. Morţun

Vasile G. Morțun

Varujan Pambuccian (2)

Varujan V. Pambuccian - Foto: Razvan Socol

VarujanVosganian

Varujan Vosganian – Վարուժան Ոսկանյան

  • Spiru Haret (*1851 †1912) - matematyk, fizyk, polityk, astronom, pedagog, reformator szkolnictwa, rumuński minister (Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia), członek Rumuńskiej Akademii Nauk[1][2]. Był chyba największym reformatorem szkoły rumuńskiej XIX wieku.
  • Virgil Madgearu (*1887 †1940) - ekonomista, socjolog i polityk lewicy. Minister Finansów Rumunii (1929, 1932-1933). Pośmiertnie wybrany na członka Rumuńskiej Akademii Nauk.
  • Béla Markó – Բյելա Մարքո (*1951), który podobnie do Rolanda Antoniewicza i Charles Aznavoura szczyci się trzema narodowościami. Od jego powstania, jest przywódcą Demokratycznego Związku Węgrów w Rumunii (RMDSZ), od 1990 r jest senatorem z ramienia RMDSZ, był członkiem komisji kultury i szkolnictwa, a potem spraw zagranicznych senatu, w latach 2004–2007 a potem 2009-2012 był Wicepremierem odpowiedzialnym za kulturę, oświatę, naukę i integrację europejską.
  • Vasile Gh. Morțun (*1860 †1919) - aktywista socialistyczny. Był pierwszym socjalistycznym posłem do Parlamentu Rumunii w 1888 roku, przechodząc następnie w 1899 r do liberałów. Był ministrem w rządach liberalnych Dimitrie A. Sturdza i Ion I.C. Brătianu.
  • Varujan Pambuccian (*1959) - matematyk i programista komputerowy, od 2000 r. szef Informatyki i Polityki Kadrowej w Izbie Deputowanych.
  • Grigore Trancu-Iași (*1874 †1940) - ekonomista i polityk, Minister Pracy i Opieki Społecznej Rumunii (1920 - 1921), Minister Spółdzielni (1926 - 1927).
  • Varujan Vosganian – Վարուժան Ոսկանյան (*1958), pisarz, poeta, ekonomista i polityk, od jego utworzenia w 1990, prezes a potem wiceprezes Związku Ormian w Rumunii. W 2006 r Vosganian został Ministrem Gospodarki i Handlu w rządzie Călina Constantina Antona Popescu-Tăriceanu, a następnie po restrukturyzacji rządu w 2007 r, Ministrem Gospodarki i Finansów. W 2006 r został wyznaczony z ramienia Rumunii na stanowisko Komisarza w Komisji Europejskiej, ale ponieważ posądzono jego o współpracę z bezpieką (Securitate), zrezygnował z przejęcia tej teki.
  • Iacob Zadik (*1867 †1970) - generał dywizji w armii rumuńskiej w I wojnie światowej

Pisarze, poeci, dziennikarze, krytycy, artyści-plastycy, filmowcy i aktorzyEdytuj

Stefan agopian

Stefan Agopian - Foto: Ana-Maria Onisei

StahiAsachi

Gheorghe Asachi - Autor: Constantin Stahi

Garabet Ibraileanu - Foto02

Garabet Ibrăileanu Կարապետ Իբրըիլյանու - Foto: Necunoscut

David Ohanesian web

David Ohanesian - Foto: Mihai Cosma

Ht

Harry Tavitian - Foto:Razvan Socol

  • Arșavir Nazaret Acterian (*1907, †1997) - adwokat, dziennikarz, biograf, antykwariusz, członek Związku Pisarzy Rumunii.
  • Haig Garabed Acterian (*1904 †1943), brat Jeni Acterian, słynny reżyser w okresie międzywojennym, dyrektor i krytyk teatralny, dziennikarz.
  • Jeni Acterian (Eugenia Maria Acterian, *1916 †1958), siostra Haig Garabed Acteriana, reżyserka , dziennikarka i pamiętnikarz.
  • Ștefan Agopian (*1947), pisarz i dziennikarz, redaktor tygodnika „Luceafărul” i miesięcznika „Academia Cațavencu” oraz magazynu „Caţavencii”.
  • Vartan Arachelian (*1936) pisarz i dziennikarz, redaktor gazety „Scânteia”. Był dziennikarzem sportowym, dziennikarz śledczy, i komentatorem. Autor scenariuszy dla programów radiowych i telewizyjnych.
  • Gheorghe Asachi (*1788 †1869), poeta, prozaik, dramatopisarz i dziennikarz, ojciec Demetriusa Asachi. W młodości studiował we Lwowie.
  • Hrandt Avakian (*1900 †1990) - artysta-malarz. Swoje dzieła malarskie wystawiał na wielu wystawach w Bukareszcie (1928, 1943, 1957, 1963, 1967, 1975) i w Erywaniu (Republika Armenii) (1960 i 1962). Jego prace są wystawiane w muzeach w Rumunii — w "Muzeul Zambaccian" w Bukareszcie, "Muzeul Național de Artă" w Cluj i "Muzeul de Artă" w Konstancy, znajdują się w zbiorach za granicą (Francja, Bułgaria, Niemcy, Liban, Rosja i USA).
  • Radu Beligan (Pelikan) — Ռատու Պելիկան (*1918), aktor.
  • Anda Călugăreanu (Anca Miranda Călugăreanu, *1946 †1992) - piosenkarka muzyki pop i folk, oraz aktorka.
  • Mihai Eminescu (*1850 †1889) literat.
  • Bedros Horasangian (*1947) - pisarz, i dziennikarz-eseista, dyplomata kulturalny. Był attaché kulturalnym w ambasadzie Rumunii w Grecji (1997-2000) i dyrektorem Centrum Kultury Rumuńskiej w Nowym Jorku (2002-2004).
  • Garabet Ibrăileanu - Կարապետ Իբրըիլյանու (*1871 †1936) - krytyk literatury, historyk literatury, eseista, pedagog, wydawca i pisarz literatury rumuńskiej. Profesor historii na Uniwersytecie Iaşi, redaktor naczelny czasopisma „Școala
  • Mihail Jora (*1891 †1971) - kompozytor i dyrygent, członek Rumuńskiej Akademii Nauk (1955). Profesor i rektor Królewskiej Akademii Muzycznej w Bukareszcie.
  • Ervant Nicogosian  (*1928) - artysta-malarz i projektant. Muzea przechowujące jego dzieła: Muzeul de Artă din Bacău, Muzeul Național de Artă, București, Muzeul de Artă din Constanța, Muzeul de Artă din Galați.
  • David Ohanesian (*1927 †2007) - tenor operowy - baryton. Podczas swojej kariery artystycznej zagrał w ponad 2.000 operach, grając ponad 40 ról i otrzymał wiele nagród i wyróżnień. Grał na największych scenach świata, wraz z innymi wielkimi artystami jak Luciano Pavarotti, Montserrat Caballé, Placido Domingo, Leontyne Price i Birgit Nilsson.
  • Ovidiu Ohanesian (*1968) - dziennikarz, redaktor dziennika ƒ„România Liberă”. Został uprowadzony w Iraku w dniu 28 marca 2005 r. wraz z operatorem filmowym Sorin Miscoci i dziennikarką Marie Jeanne Ion. Oswobodzono ich w dniu 22 maja 2005 r.
  • H. Dj. Siruni (*1890 †1973) - historyk, armenolog i orientalista, znawca Imperium Osmańskiego i znany tłumacz dzieł Mihai Eminescu. Wielki historyk Nicolae Iorga charakteryzuje jego jako „Siruni był wspaniałym uczonym, wybitnym orientalistą z bardzo dobrą znajomością języka tureckiego, człowiek, którego praca była najwyższej wagi w wyjaśnianiu niektórych mniej znanych aspektów naszej przeszłości, szczególnie w naszych stosunkach politycznych, gospodarczych i prawnych z Imperium Ottomańskim[3].
  • Alexandru Tatos (*1937 †1990) - rumuński reżyser filmowy i scenarzysta.
  • Harry Tavitian (*1952) - muzyk jazzowy. Harry Tavitian odbył dotychczas ponad 35 lat licznych koncertów zagranicą, w Rosji, na Litwie, we Francji, Włoszech, Niemczech, Bułgarii, Portugalii, Mołdawii, Serbii, Polsce, Szkocji, Węgrach, Grecji, Turcji, Holandii, USA , Republice Armenii (jako osobisty gość prezydenta Republiki Armenii), Słowacji, Szwajcarii, Czechach, Austrii i Słowenii. Od 2009 r. honorowy obywatel miasta Mountain Vălenii, a od 2011 r. jest także honorowym obywatelem Konstancy.
  • Krikor Zambaccian (*1889 †1962) - kolekcjoner sztuki, założyciel Muzeum Zambacciana

Uczeni, lekarze, profesorowie szkolnictwa wyższegoEdytuj

Haret

Spiru Haret - Foto: Emily

Virgil Traian N. Madgearu

Virgil Traian N. Madgearu

Ludzie interesuEdytuj

Manuc bei

Manuc Bei - Emanuel Mârzaian

SportowcyEdytuj

DuchowniEdytuj

SWScan00003

Zareh Baronian - Զարեհ Պարոնեան - Foto: 5iunie1958

DanielGabor

baron Gábor Dániel - Foto: Márkó Laci

Marton Aron Kolozsvar1

pomnik ks.bp. Árona Márton w Cluj (Kolozsvár) - Rzeźbiarz: Bocskai Vince, foto: Istvánka

HisHolinessVazgenI

Wazgen I

  • ks.Árpád Ábrahám (*1915 †1958) w 1957 r aresztowała Securitate i po „przyznaniu się do winy” skazano na śmierć, egzekucję dokonano we więzieniu w Jilawa,
  • ks.József Antal (*1909), proboszcz z Csíkszereda (Miercurea Ciuc – Szeklerburg), w 1949 r aresztowano i prawie rok przebywał we więzieniu,
  • Zareh Baronian - Զարեհ Պարոնեան (*1941) - ksiądz archimandryta Mitrofor Apostolskiego Kościoła Ormiańskiego w Rumunii, doktor teologii. Pełnił funkcję proboszcza archikatedry archidiecezji ormiańskiej w Rumunii w latach 1965-2001.
  • baron Gábor Daniel (*1824 †1915) węgiersko-siedmiogrodzki duchowny, z pochodzenia nadiszpan w Székelyudvarhely (Odorheiu Secuiesc – Areopolis – Oderhellen), główny zarządca Siedmiogrodzkiego Kościoła Unitariuszy.
  • ks. Dr.Antal Jakab (*1909 †1993), siedmiogrodzki biskup, który jako proboszcz w Buzásbesnyő 13 lat przesiedział we więzieniu rumuńskiej bezpieki Securitate i w 1971 r przez papieża Pawła VI został mianowany i wyświęcony biskupem koadjutorem przy również węgierskim Ormianinie, skazanym w 1951 r przez rumuńską komunę na dożywocie[6] biskupie siedmiogrodzkim ks. Áronie Mártonie (*1896 †1980).
  • ks. László Jakab (*1911), nauczyciel religii z Székelyudvarhely (Odorheiu Secuiesc – Areopolis – Oderhellen), w 1952 r aresztowała bezpieka i ponad rok torturowała.
  • ks. Áron Márton (*1896 †1980), biskup siedmiogrodzki, skazany w 1951 r przez rumuńską komunę na dożywocie[7]
  • ks. György Mártonffy (*1668 †1721), siedmiogrodzki biskup, profesor-jezuita, baron
  • ks.József Mártonfi (*1746 †1815),
  • Lewon-Karapet Palandsian – w innych transkrypcjach: Levon Garabed Baljian, Lewon Karapet Palczian, Lewon Vazken Balgian (*1908 †1994), który w latach 1951–1954 był biskupem liczącego ponad 1700 lat Apostolskiego Kościoła Ormiańskiego (Հայ Արաքելական Եկեղեցի) na Mołdawię, Siedmiogród, Chorwację, Bułgarię i Węgry z siedzibą w Bukareszcie, a w latach 1954–1994 jako Wazgen I (Վազգեն Ա - Առաջին) został Patriarką-Katolikosem Wszech Ormian (Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս).
  • ks.Miklós Pattantyus–Ábrahám (*1907) kapłan z Kolozsvár (Cluj), Securitate czterokrotnie aresztowała i trzykrotnie uwięziła, ogółem na 7 lat 4 miesiące i 6 dni,


(Na podstawie książki Rolanda von Bagratuni: „A magyarság az Ararátnál született” (Węgrzy narodzili się pd Araratem), od ponad 20 lat oczekującej na wydanie i wydawcę.)

Literatura źródłowaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Spiritul haretian in cultura romana
  2. Elemente de biografie
  3. Marius Vasileanu - Un savant armean (articol publicat în "România liberă" din 19 februarie 2009)
  4. Spiritul haretian in cultura romana
  5. Elemente de biografie
  6. Ez a szócikk egyike a kiemelt cikkeknek, a Wikipédia legjobbjai közé tartozik. Márton Áron - http://hu.wikipedia.org/wiki/M%C3%A1rton_%C3%81ron
  7. Ez a szócikk egyike a kiemelt cikkeknek, a Wikipédia legjobbjai közé tartozik. Márton Áron - http://hu.wikipedia.org/wiki/M%C3%A1rton_%C3%81ron

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki