FANDOM


 

Judyta Maria (ur. 9 kwietnia 1047 w Rawennie, zm. 14 marca po 1097) – córka Henryka III, cesarza niemieckiego oraz Agnieszki z Poitou.

W 1063 roku zawarła związek małżeński z królem Węgier, Salomonem węgierskim, ale zaręczona była już w 1058 roku. Los jej nie sprzyjał. Kilka razy musiała uciekać z kraju, raz nawet z powodu interwencyjnej wyprawie Bolesława II Śmiałego. Po 1072 roku wróciła do swojej ojczyzny, Niemiec. Jej mąż dopiero w 1084 roku odzyskał wolność (był uwięziony przez swojego brata, Władysława I. Podążył on za żoną na dwór cesarski. Według kronikarzy Salomon i Judyta zachowywali się dość swobodnie, nie dotrzymywali wierności małżeńskiej. W 1087 roku zmarł Salomon.

Między 1087 a 1091 rokiem zostało zawarte drugie małżeństwo Judyty - z polskim księciem Władysławem I Hermanem. Wiele układów dotyczących tego małżeństwa załatwiał Otto z Bambergu, późniejszy kapelan Judyty. Otto był także łącznikiem między polskim a niemieckim dworem. Judyta prowadziła żywą politykę - wiadomo, że sprowadzała z Niemiec do Polski księgi. Władysław był słabym władcą. Faktyczną władzę w Polsce przejął palatyn Sieciech. Judyta została jego kochanką. Królowa Judyta (jako wdowa nadal nosiła tytuł królowej) i Sieciech próbowali pozbawić szans do tronu Zbigniewa. Wysłali oni go do zakony, jednak w 1093 roku został stamtąd wykradziony i przechowany u Magnusa, komesa wrocławskiego. Wspierała kochanka w działaniach mających na celu przejęcie przez niego władzy. Kiedy Sieciech ostatecznie został zgładzony (w 1100 roku) Judyta mogła już nie żyć. Ostatnia wzmianka o niej to jej uczestnictwo w konsekracji katedry gnieźnieńskiej w 1097 roku. Została pochowana w katedrze w Płocku.

Z Judytą związane jest arcydzieło sztuki romańskiej - Ewangeliarz zwany Emmeramskim, który, jak się przypuszcza, królowa przywiozła do Polski. Powstał on prawdopodobnie w opactwie świętego Emmerama w Ratyzbonie. Ewangeliarz to arcydzieło sztuki piśmienniczej i plastycznej. Szczególnie piękne są całostronicowe malowidła o bardzo żywych kolorach, będące wspaniałym przykładem sztuki romańskiej. Artysta upamiętnił cesarzy Henryka IV i Henryka V, namalował też archaniołów Gabriela, Michała i Rafała, Madonnę, świętego Piotra, Jana Chrzciciela, a także calostronicowy krucyfiks z adorującymi Chrystusa Matką Boską i świętego Janem. Dzieło datowane jest na XI wiek. Znajduje się w Archiwum Kapitulnym Katedry Wawelskiej.

Władysław Herman i Judyta Maria mieli trzy córki. Tylko środkowa, Agnieszka jest znana z imienia jako opatka jednego z klasztorów.

Źródła

To źródło powstało na mocy tych książek:

  • Małżeństwa królewskie - Piastowie, Jerzy Basala
  • Poczet królów i książąt Polski, Marek Urbański
  • Poczet królowych i żon władców polskich, Marek Urbański
  • Poczet polskich królowych i księżnych, Zbigniew Sałata
  • Poczet polskich królowych, księżnych i metres, Zbigniew Sałata
  • Polskie królowe (tom 1), Edward Rudzki