FANDOM



Żołnierz
Józef Piłsudski

Jozef Pilsudski.jpg
Stopień marszałek
Imię i nazwisko Józef Klemens Piłsudski
Data i miejsce urodzenia 5 grudnia 1867
Żułów
Data i miejsce śmierci 12 maja 1935
Warszawa
Lata służby 1915-1935
Siły zbrojne Wojsko Polskie
Pseudonimy Ziuk

Józef Klemens Piłsudski ps. Ziuk (ur. 5 grudnia 1867 w Żułowie - zm. 12 maja 1935 w Warszawie) — Naczelnik Państwa Polskiego w latach 1918-1922, Marszałek Polski w latach 1919-1935 i premier II Rzeczpospolitej w latach 1926-1928 i 1930. Uważany za męża stanu.

Młodość Edytuj

Józef Piłsudski urodził się 5 grudnia 1867 roku we wsi Żułów na Wileńszczyźnie. Ojciec jego, Józef Wincent Piotr Piłsudski, pochodził z starego rodu szlacheckiego na Żmudzi. Poślubił on 23 kwietnia 1863 roku swoją kuzynkę, Marię Billewiczównę. W lipcu 1874 roku, gdy pożar spalił dwór w którym mieszkała rodzina Piłsudskich, przenoszą się oni do Wilna. Dzięki wychowaniu przez rodziców, Piłsudski był od początku patriotą. W Wilnie Piłsudski rozpoczyna naukę w tamtejszym gimnazjum rządowym. W tym okresie należy on już do kółka konspiracyjnego "Spójnia", żałożonego wiosną 1882 roku, lecz niezbyt się w nie angażuje. 2 września 1884 roku umiera jego matka, Maria. Po ukończeniu gimnazjum wileńskiego, w 1885 roku, Piłsudski składa podanie o przyjęcie, na studia medyczne, na uniwersytet w Charkowie. Po roku akademickim decyduje przenieść się do Dorpatu, na tamtejszą uczelnię, jednak z powodu przeciągania się sprawy, nie rozpoczyna studiów na jesień 1886 roku. W Wilnie, w którym przebywa w tym okresie, dalej działa w konspiracji w kilku kółkach.

Narodnaja Wola Edytuj

Na przełomie lat 1885-1886, Piłsudski wiąże się z , terrorystyczną frakcją o nazwie Narodnaja Wola. Organizacja ta jako cel swojego istnienia uznała zamachy na ważnych carskich przedstawicieli władzy. 13 marca 1887 roku, w czasie próby przeprowadzenia zamachu na cara Aleksandra III, spiskowcy, którzy oczekiwali niedaleko pałacu ofiary, zostali zatrzymani przez policję. Jeden z nich, w czasie przesłuchania, wskazał Józefa Piłsudskiego, jako współwinnego. Piłsudski został aresztowany 22 marca 1887 roku, a 2 kwietnia umieszczony w twierdzy Pietropawłowskiej, w Petersburgu. 27 kwietnia rozpoczyna się proces zamachowców, a Piłsudski nie zostaje oskarżony i zeznaje tylko jako świadek. Jednak jeszcze przed procesem, w trybie administracyjnym zostaje skazany na pięć lat zesłania do wschodniej Syberii.

Do 1918 roku Edytuj

Na Syberii poznał zesłańców ukaranych za udział w powstaniu styczniowym. Po odbyciu kary wstąpił do Polskiej Partii Socjalistycznej. Wkrótce stał się jednym z najważniejszych przedstawicieli w organizacji. W lutym 1900 roku Piłsudski znowu został zatrzymany i osadzony w X pawilonie Cytadeli Warszawskiej. Następnie trafił do szpitala w Petersburgu. Tam dzięki pomocy uciekł do PPS. Przygotowywał kadry do Wojska Polskiego.

Odzyskanie niepodległości Edytuj

10 listopada 1918 roku Józef Piłsudski przybywa do okupowanej przez Niemców Warszawy. W skutek wybuchu rewolucji w Niemczech, został on wówczas zwolniony z więzienia w Magdeburgu. 11 listopada 1918 r., Rada Regencyjna przekazała Piłsudskiemu władzę wojskową, a trzy dni później otrzymał od Rady rządy cywilne. W ten sposób skupił w swoich rękach pełnię władzy. Wysłał wówczas specjalną notę informującą opinię międzynarodową o odrodzeniu państwa polskiego.

Zamach stanu Edytuj

W 1926 roku Piłsudski przeprowadził zamach stanu ze względu na panujący w kraju chaos polityczny oraz nadużywanie władzy. Zamach stanu nie powiódł się, napotkał bowiem na zdecydowany opór ówczesnego prezydenta, Stanisława Wojciechowskiego. W trzydniowych walkach zginęło 400 ludzi. Nowy rząd oraz prezydent poddali się do dymisji. Władze Piłsudski sprawował do 1935 roku. Wzmocnił Polskę na arenie międzynarodowej. Wspierał przygotowywania do nowej konstytucji (tzw. konstytucja kwietniowa), którą uchwalono w 1935 roku. Wzmocnił władzę prezydenta kosztem władzy parlamentu.

Śmierć Edytuj

Józef Piłsudski zmarł 12 maja 1935 roku. Jego pogrzeb przerodził się w wielką manifestację. Polacy w kondukcie żałobnym po Warszawie i Krakowie złożyli mu hołd godny męża stanu. Ciało Józefa Piłsudskiego spoczęło na Wawelu. Z kolei serce Marszałka spoczęło na cmentarzu na Rossie w Wilnie, obok ciała jego matki.

Bibliografia: Edytuj

Andrzej Garlicki: Józef Piłsudski 1867-1935, Warszawa, Czytelnik, wyd.I, 1988

Premierzy Polski

Premierzy Królestwa Polskiego (1916-1918) Jan KucharzewskiAntoni PonikowskiJan Kanty SteczkowskiJan KucharzewskiJózef ŚwieżyńskiWładysław Wróblewski
Premierzy II Rzeczpospolitej (1918-1939) Ignacy DaszyńskiJędrzej MoraczewskiIgnacy Jan PaderewskiLeopold SkulskiWładysław GrabskiWincenty WitosAntoni PonikowskiArtur ŚliwińskiJulian NowakWładysław SikorskiWincenty WitosWładysław GrabskiAleksander SkrzyńskiWincenty WitosKazimierz BartelJózef PiłsudskiKazimierz ŚwitalskiWalery SławekAleksander PrystorJanusz JędrzejewiczLeon KozłowskiMarian Zyndram-KościałkowskiFelicjan Sławoj Składkowski
Premierzy Rządu RP na uchodźstwie (1939-1990) Władysław SikorskiStanisław MikołajczykTomasz ArciszewskiTadeusz KomorowskiTadeusz TomaszewskiRoman OdzierzyńskiJerzy HryniewskiStanisław MackiewiczHugon HankeAntoni PająkAleksander ZawiszaZygmunt MuchniewskiAlfred UrbańskiKazimierz SabbatEdward Szczepanik
Premierzy Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej (1944-1989) Edward Osóbka-MorawskiJózef CyrankiewiczBolesław BierutPiotr JaroszewiczEdward BabiuchJózef PińkowskiWojciech JaruzelskiZbigniew MessnerMieczysław RakowskiCzesław KiszczakTadeusz Mazowiecki

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki