FANDOM


Powstanie
Insurekcja kościuszkowska

Rp 1794.jpg
Działania wojenne w czasie Insurekcji
Przyczyny wybuchu II rozbiór Polski
Strona organizująca powstanie Polska
Strona tłumiąca powstanie Cesarstwo Rosyjskie
Królestwo Prus
Przywódcy powstania Tadeusz Kościuszko
Przywódcy wojsk tłumiących Aleksander Suworow
Czas powstania 14 marca - 16 listopada 1794
Dowódcy Jan Henryk Dąbrowski
Jakub Jasiński
Fryderyk Wilhelm II
Skutki wybuchu III rozbiór Polski
Najważniejsze bitwy Bitwa pod Racławicami
Bitwa pod Szczekocinami
Bitwa pod Maciejowicami
Obrona Pragi

Insurekcja kościuszkowska − polskie powstanie narodowe przeciwko Rosji i Prusom.

Przyczyny Edytuj

Po obaleniu Konstytucji 3 maja terytorium Rzeczypospolitej było okupowane przez wojska rosyjskie. Oprócz tego doszło do II rozbioru Polski, który zmniejszył państwo polskie do bardzo małych rozmiarów. Zaraz potem zwolennicy Konstytucji porozumieli się z polskimi działaczami na emigracji, którzy rozpoczęli rozmowy z rewolucyjną Francją. Nie zyskali jednak nic, po za radą od rządu francuskiego, który polecił zorganizować powstanie.

Wybuch Edytuj

Smuglewicz Kosciuszko 2.jpg

Przysięga Kościuszki na rynku krakowskim

Insurekcja oficjalnie rozpoczęła się 24 marca 1794 roku. Wtedy właśnie Kościuszko złożył swą słynną przysięgę na ryku krakowskim, która brzmiała: 

Ja, Tadeusz Kościuszko, przysięgam w obliczu Boga całemu Narodowi Polskiemu, iż powierzonej mi władzy na niczyj prywatny ucisk nie użyję, lecz jedynie jej dla obrony całości granic, odzyskania samo władności Narodu i ugruntowania powszechnej wolności używać będę. Tak mi Panie Boże dopomóż i niewinna męka Syna Jego.

Na jej mocy Kościuszko stawał się naczelnikiem insurekcji i zyskiwał władzę dyktatorską. Zaraz potem wydał on uniwersał do narodu polskiego, a szczególnie chłopstwa, który wzywał wszystkich do walki, gdyż wojsko powstańcze liczyło mało żołnierzy i było słabo uzbrojone. Mimo to w kwietniu 1794 wojska polskie rozbiły armię rosyjską w bitwie pod Racławicami. To starcie nie miało jednak dużego znaczenia, ale przynajmniej pokazało Polakom, że zwycięstwo nad Rosjanami jest możliwe. W wyniku tego powstanie rozszerzyło się na inne regiony Rzeczypospolitej.

Przebieg Edytuj

Norblin Hanging of traitors in effigie.png

Wieszanie członków konfederacji targowickiej

Zaraz po bitwie racławickiej w Warszawie wybucha insurekcja pod wodzą Jana Kilińskiego. Polacy wypędzili wtedy ze stolicy rosyjski garnizon oraz przeprowadzili udany szturm na carską ambasadę. Później wyzwolone zostało również Wilno, gdzie na czele powstania stanął płk. Jakub Jasiński, należący do ugrupowania jakobinów polskich, którzy zaraz potem utworzyli własny klub i zaczęli dążyć do przejęcia władzy w Polsce, podobnie jak wcześnie we Francji. Wkrótce do walki z powstańcami włączyli się Prusacy, którzy pod wodzą samego króla Fryderyka Wilhelma II rozbili wojska kościuszkowskie w bitwie pod Szczekocinami. Następnie przystąpili do oblężenia Warszawy, gdzie niedawno
Rzeź Pragi.jpg

Rzeź Pragi

o na rozkaz jakobinów powieszono członków konfederacji targowickiej. Oblężenie szybko się zakończyło, gdyż wojska pruskie wycofały się na wieść o wybuchu insurekcji w Wielkopolsce, na której czele stanął Jan Henryk Dąbrowski. Mimo to sytuacja powstańców wcale się nie polepszyła. Jeszcze przed oblężeniem do Polski wkroczyły wojska austriackie, które bez walki zajęły Lublin. Oprócz tego do walki został włączony duży rosyjski korpus dowodzony przez generała Aleksandra Suworowa. Kościuszko chciał zapobiec połączeniu się tego korpusu z pozostałymi oddziałami rosyjskimi, w wyniku czego doszło do bitwy pod Maciejowicami, która zakończyła się totalną klęską Polaków oraz pojmaniem naczelnika insurekcji. Rosjanie pod wodzą Suworowa ruszyli więc na Warszawę. Doszło do obrony Pragi, która po zaciętej walce upadła. Rosjanie dokonali wtedy rzezi ludności cywilnej dzielnicy. Następnie po niej, na wieść o okrucieństwie przeciwnika, skapitulowała cała Warszawa, a nowy naczelnik insurekcji, gen. Tomasz Wawrzecki rozwiązał oddziały powstańcze, kończąc tym insurekcję. Niecały rok później Rosja, Prusy i Austria dokonały III rozbioru Polski. Rzeczpospolita Obojga Narodów zniknęła z mapy Europy.

Wojny polsko-rosyjskie

Wojny polsko-rosyjskie I (pskowska)II (moskiewska)III (smoleńska)IV (ukraińska)V (sukcesyjna)VI (barska)VII (targowicka)VIII (kościuszkowska)IX (listopadowa)X (powstanie styczniowe)XI (przeciw bolszewikom)XII (Agresja ZSRR)

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki