Fandom

HistorioPedia

Imperium Madźapahit

1265stron na
tej wiki
Dodaj nową stronę
Dyskusja0 Udostępnij

Madźapahit (ang. Majapahit) – hinduistyczne imperium istniejące od 1293 r. do około

Majapahit.png
1500 r. na terenie dzisiejszej Indonezji. Centrum państwa stanowiła wschodnia część Jawy ze stolicą w Trowulan. Madźapahit przeżywał złoty wiek w drugiej połowie XIV wieku, kiedy to panował Hajam Wuruk. Na Jego panowanie (1350-89) przypadają największe podboje, dzięki którym państwo rozciągnęło się na całą południowo-wschodnią Azję. Osiągnięcie takiej potęgi przypisuje się ówczesnemu premierowi Gadżad Mada. Było to ostatnie hinduistyczne imperium w tym regionie. Madźapahit jest nadal przedmiotem badań wielu historyków.

NazwaEdytuj

Nazwa królestwa wywodzi się od nazwy wioski z której pochodził założyciel państwa. Madźapahit pochodzi od indonezyjskiej nazwy owocu kleiszcza smakowitego (Maja) o gorzkim smaku (pahit), rosnącego w okolicach wioski.

HistoriaEdytuj

PoczątekEdytuj

Królestwo Madźapahit było następcą Śriwidźaja na pozycji hegemona w Azji południowo-wschodniej. Śriwidźaja zostało pokonane w końcu XIII wieku przez królestwo Singhasari będące bezpośrednim poprzednikiem Madźapahit. W 1293 r. maharadża Singhasari – Kertanegara został zabity przez swojego wasala – Dżajakatłanga. W tym samym roku do brzegów Jawy przybyła licząca 1000 statków i 25 000 żołnierzy ekspedycja wielkiego chana mongolskiego – Kubilaja. Celem ekspedycji było uczynienie Jawy trybutariuszami Mongolii. Ostatni władca Singhasari odmówił bowiem płaceniania daniny, obraził mongolskiego posła i zakwestionował rozkaz chana. Najazd mongolski wykorzystał zięć zabitego Kertanegara – Raden, który sprzymierzył się z najeźdźcami i obalił Dżajakatłanga przejmując władzę w królestwie. Po objęciu władzy w Singhasari przemianował królestwo na Madźapahit. Wkrótce potem zwrócił się przeciwko swoim mongolskim sojusznikom. Mongołowie musieli opuścić wyspę, gdyż wiały wówczas monsunowe wiatry dzięki którym mogli powrócić na kontynent. Była to ich ostatnia szansa, w przeciwnym wypadku musieliby czekać 6 miesięcy na obcej wyspie na nowe wiatry. Koronację Radena 10 listopada 1293 roku uznaje się za początek Madźapahit. Panowanie Radena wzmocniło państwo. Do swojej śmierci w 1309 roku zdołał On podporządkować sobie niedobitki Singhasari i Śriwidźaja. Następcą Radena został jego syn – Dżajanegar, a królestwo odwiedził wówczas włoski misjonarz Odorico da Pordenone. Dżajanegar uważany za szaleńca został zamordowany przez swojego lekarza w 1328 r. Opróżniony tron zajęła jego przyrodnia siostra - Tribhułana.

Złota Era
Edytuj

Tribhułana mianowała Gadżad Mada na pierwszego ministra w 1336 roku. Rozpoczęła się wtedy złota era królestwa. Premier zaczął wprowadzać w życie swoje plany rozszerzenia strefy wpływów i budowy imperium. W tym czasie królestwo znacznie się rozrosło i zaczęło dominować w okolicy, stając się regionalnym mocarstwem. Flota i armia Madźapahit poza obszarem Jawy podporządkowały królestwu: Sumatrę, Półwysep Malajski, południowe Borneo, Celebes, wyspy Sundajskie, Bali, Timor, niektóre wyspy Filipin oraz “Ptasią Głowę” na Nowej Gwinei. W 1350 roku Tribhułana zrzekła się tronu na rzecz swojego syna – Hajama. Za jego panowania państwo przeżywało okres największego rozkwitu. Premier Gajah Mada zbudował imperium przypominające to z czasów Śriwidźaja. Królestwo prowadziło wówczas ożywiony handel z Syjamem, Kambodżą, Czampą, Wietnamem, a także z Chinami i Birmą. W 1364 roku zmarł Gadżad Mada a w 1389 także maharadża Hajam. Kraj wszedł wówczas w okres walk o sukcesję.

UpadekEdytuj

Na początku XV wieku z walk tych zwycięsko wyszedł Łykramałardana. Podczas jego panowania do kraju przybyła armada chińskiego admirała Zheng He. Walki wewnętrzne osłabiły jednak królestwo i część terytoriów odpadła od Imperium. Pod koniec XIV wieku w rejonie Jawy zaczęli pojawiać się muzułmańscy kupcy. W XV wieku na Półwyspie Malajskim urósł w siłę Sułtanat Malakki. Szybko przejął on podległe maharadży tereny połwyspu oraz opanował Cieśninę Malakki. Rozpoczął także usuwanie wpływów jawajskich z Sumatry i zastępowanie ich swoją kontrolą. Wasale i kolonie królestwa zaczęły zrzucać zwierzchnictwo i dominację Madźapahit. Wpływ kupców muzułmańskich sprawił że islam poczynił w tym regionie spore postępy i szybko rozprzestrzenił się na głównych wyspach wypierając dotychczasową mieszankę hinduizmu i buddyzmu. Z czasem na wyspach zaczęło powstawać więcej muzułmańskich sułtanatów. W końcu XV wieku Raden Fatah rządzący sułtanatem Demark najechał i zniszczył pozostałości imperium Madźapahit. Po tym wydarzeniu wielu z pośród dworu maharadży uciekło z Jawy na Bali. Po upadku Madźapahit żadne hinduistyczne królestwo już nie uzyskało przewagi na Jawie, a wyspa prawie w całości stała się muzułmańska.

Gospodarka

Wielki dobrobyt Madźapahitu brał się z dwóch czynników. Po pierwsze, niziny północno-wschodniej Jawy dobrze nadawały się pod uprawę ryżu. Dobre gleby i sprzyjający klimat sprawiają że ryż zbiera się tam trzy lub nawet cztery razy w roku. Dodatkowo zrealizowano tam wiele projektów rozbudowy sieci nawadniania co również zwiększało wydajność. Po drugie, porty północnych wybrzeżach państwa leżą na ważnym szlaku handlowym co przyciągało kupców z odległych państw. Imperium Madźapahit miało dzięki temu powiązania z Chinami dynastii Ming, Syjamem, Czampą, Wietnamem indochińskim Imperium Khmerów czy południowo indyjskim Imperium Widźajanagar. Handel przyprawami stał się ważnym źródłem dochodów imperium. Oprócz tego handlowano też solą, ceramiką, jedwabiem, tkaninami, perłami i żelazem. Około roku 1300, za panowania pierwszego króla Madźapahitu miała miejsce istotna zmiana: rodzimy system monetarny został zastąpiony przez importowane, chińskie monety miedziane. Powodem zmiany była coraz większa złożoność gospodarki w imperium i idąca za tym konieczność wprowadzania mniejszych nominałów, odpowiednich do stosowania w codziennych transakcjach rynkowych. Duży odsetek ludności utrzymywał się z rzemiosła, a dotychczasowy system handlu przy pomocy złota i srebra nie był bowiem odpowiedni do tej roli.

AdministracjaEdytuj

W czasie gdy panował Hajam Wuruk stworzono sprawnie działającą strukturę biurokratyczną do celów administracyjnych. Hierarchia i struktura pozostawały stosunkowo nienaruszone i niezmienione w dalszej historii państwa. Król był uważany za powszechnego władcę i ziemskie wcielenie Boga. Posiada najwyższą władzę polityczną i legitymację. Podczas codziennej administracji, był jednak wspierany przez biurokratycznych urzędników, z których wielu było blisko spokrewnionych z władcą lub osobami dworu królewskiego. Najważniejszy i najwyżej postawiony z urzędników otrzymywał tytuł “Rakryan Mapatih” i wraz z królem określał politykę państwa, w tym wojny i podboje. Stanowisko to było analogiczne do dzisiejszego premiera. Oprócz tego funkcjonowała rada doradców, składająca się ze starszych członków rodziny królewskiej (tzw. “Bhattara Saptaprabhu”). Ważną pozycję zajmowali również najwyżsi kapłani głównych religii państwa: buddyzmu i hinduizmu. Terytoria dzieliły się na:


  • Bhumi (królestwo)
  • Nagara (województwo)
  • Watek (departament)
  • Kuwu (powiat)
  • Wanua (wieś)
  • Kabuyutan (osada)

Imperium stworzone przez pierwszego ministra Gadżad Mada przypominało ateńską talassokrację. Model polityczny wówczas panujący nazywany jest przez historyków “Mandala”.

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki