Fandom

HistorioPedia

Żołnierze wyklęci

1272strony na
tej wiki
Dodaj nową stronę
Dyskusja0 Udostępnij
Walki z podziemiem antykomunistycznym
Tarzan Zelazny Sokol Krzewina (VI-1947).jpg
Informacje
  • Miejsce
  • Polska 
  • Ukraina 
  • Okres trwania
  • 1944-1947 (1963) 
  • Wynik
  • Rozbicie podziemia 
Strony konfliktu
  • † - poległy w walce
  • (†) - prawdopodobnie poległy w walce

Żołnierze wyklęci – partyzanci i dywersanci antykomunistycznej konspiracji, walczący przeciwko oddziałom UB, KBW i NKWD, od zajęcia ziem polskich przez Armię Czerwoną w roku 1944, do amnestii z 1947 roku, dzięki której komunistom udało się rozbić większość organizacji podziemnych. W 1963 roku zmarł w walce ostatni partyzant.

Powstanie organizacji i przebieg Edytuj

Po upadku powstania warszawskiego AK, NSZ i Bataliony Chłopskie były całkowicie zdezorganizowane. Większość żołnierzy BCh przeszła na stronę utworzonego Ludowego Wojska Polskiego, które było podporządkowane Moskwie. Władzę w Polsce przejęli komuniści, którzy z PKWN utworzyli Rząd Tymczasowy Rzeczypospolitej Polskiej. Na jego czele stanął Edward Osóbka-Morawski jako premier. Ustalono że wybory parlamentarne odbędą się w 1947 roku. Mimo to Polacy nie wierzyli w szczerość komunistów i podjęli z nimi walkę. Niestety Polskie Państwo Podziemne, które przygotowywało walkę z nowymi władzami upadło, w wyniku złapania jego najważniejszych przywódców (min. dowódcę AK gen. Okulickiego i delegata rządu Jankowskiego). Jedyna organizacja walcząca poprzednio z Niemcami, która podjęła działania zbrojne przeciwko Sowietom to Narodowe Siły Zbrojne. Już po powstaniu warszawskim toczyła ona zacięte walki. Pod koniec 1945 roku skierowano przeciwko niej specjalne oddziały NKWD i KBW, gdyż zwykłe grupy UB i Milicji nie mogły poradzić sobie z dobrze wyszkoloną partyzantką NSZ. W maju 1945 roku na rozkaz naczelnego wodza gen. Władysława Andersa powstała Delegatura Sił Zbrojnych na Kraj, tocząca walki z okupantem radzieckim, podobnie jak NSZ. Na jej czele stanął płk. Jan Rzepecki jako delegat. Utrzymał on struktury AK i prowadził podobnie jak ona dywersję przeciwko UB, KBW i NKWD. We wrześniu 1945 roku na rozkaz płk. Rzepeckiego delegatura sił zbrojnych przekształcona została w Wolność i Niezawisłość, które w przeciwieństwie do swego poprzednika nie prowadziła działań zbrojnych, lecz dążyła do niedopuszczenia do zwycięstwa komunistów w wyborach, które odbędą się w 1947 roku. WiN utrzymywały także oddziały zbrojne (kilka tysięcy żołnierzy), które na wypadek wybuchu III wojny światowej miały podobnie jak w czasie drugiej prowadzić dywersję i sabotaż. Nowa organizacja przyjmowała do swoich struktur także różnych agentów CIA, którzy przybywali do Polski i prowadzili działalność szpiegowską. Rząd Polski na uchodźstwie, również liczył na wybuch wojny z Sowietami. Nieraz podjęto o tym rozmowy z Amerykanami i Anglikami, którzy liczyli że w wypadku jej wybuchu oddziały WiN zaczął prowadzić dywersję przeciwko Armii Czerwonej. Oprócz WiN i NSZ walki z komunistami prowadziło wiele innych organizacji podziemia.

Zakończenie walk Edytuj

W wyniku amnestii, którą przeprowadzili polscy komuniści w 1947 roku, na wolność zostali wypuszczeni byli działacze podziemia. Większość z nich nie porzuciło konspiracji. Dzięki temu funkcjonariusze UB łatwo dotarli do najtajniejszych struktur WiN i NSZ i zniszczyli je od środka. Ostatecznie obie organizacje zakończyły działalność pod koniec 1947 roku, w wyniku przejęcia całkowitej kontroli nad nimi przez UB. Łącznie w walkach zginęło około 15 tys. ludzi w tym 7 tys. członków podziemia.

Ciekawostki Edytuj

  • Ostatni partyzant podziemia (Józef Franczak) został zabity w 1963 roku.

Źródła Edytuj

  • Wikipedia, wolna encyklopedia

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki